Interview Ed van Eeden

Allan Folsom: ‘Het verhaal moet van de pagina komen en je vastgrijpen’

‘Ik heb echt mijn huiswerk goed gedaan. Toen ik jaren geleden een televisiefilm schreef, kwam ik in contact met een toprechercheur van de afdeling moordzaken van het Los Angeles Police Department. Hij heeft me geïntroduceerd bij tal van collega’s en ook bij mensen van de geheime dienst, tot wie ik anders nooit toegang gehad zou hebben. Voor mijn vorige boek, Dag van vergelding, heb ik veel informatie gehad van de politie in Rome. En nu is een vrouwelijke inspecteur van de Catalaanse staatspolitie heel behulpzaam geweest. Ik leg politiemensen en geheim agenten graag vragen voor die direct betrekking hebben op situaties in mijn verhaal: wat zouden jullie doen als dit gebeurde, of wat is de procedure als dat zich voordoet? Een van hen antwoordde een keer: zulke vragen zouden ze ook moeten stellen bij examens op de politieacademie!’
De carrière van Allan Folsom (Boston, 1944) is de afgelopen dertien jaar in een ongehoorde stroomversnelling gegaan. Jarenlang werkte hij als filmeditor, cameraman, scenarioschrijver en producent in Californië, waar hij scripts schreef voor onder meer Natalie Wood en Robert Wagner. Omdat hij gefrustreerd raakte omdat de meeste van zijn filmscripts onverfilmd bleven, maakte hij met zijn vrouw een reis door Europa, om ideeën op te doen. Daar bedacht hij de kern van De dag na morgen. Hij zag al snel dat dit verhaal te groot zou worden om als scenario te kunnen dienen, en dus besloot hij er een boek van te maken. Het verscheen in 1994 en maakte Folsom in één klap wereldberoemd. Die roem groeide alleen nog maar, toen hij vier jaar later Dag van bekentenis publiceerde en in 2004 Dag van vergelding. Van zijn boeken gingen alleen al in Nederland honderdduizenden exemplaren over de toonbank. En nu is er Dag van de samenzwering. Ter gelegenheid van de verschijning van dit boek was Folsom enkele dagen in Amsterdam.
In zijn nieuwe boek laat Folsom een oude bekende terugkomen: hoofdpersoon Nicolas Marten uit Dag van vergelding. ‘Mijn lezers mochten die man,’ vertelt Folsom grijnzend. ‘Dus heb ik de kans aangegrepen om met dit boek meer over hem te vertellen. Zonder dat je daarvoor overigens het vorige boek gelezen hoeft te hebben. Misschien laat ik hem in nog wel meer boeken optreden, want hij verveelt me nog lang niet. De intimiteit die je met zo’n personage opbouwt, voegt iets extra’s toe aan het verhaal.’
Zelf noemt Folsom zijn nieuwe boek liever een avonturenroman dan een thriller: ‘Voor je het weet, is Marten samen met een Française en niemand minder dan de president van de Verenigde Staten dwars door Europa heen op de loop voor een enorme overmacht. Dat was mijn basisidee: dat de Amerikaanse president, de machtigste man ter wereld, in de gaten krijgt dat de mensen om hem heen bezig zijn een wereldcomplot te volvoeren, waarbij ze er niet voor terugdeinzen om de leiders van Frankrijk en Duitsland te vermoorden. De samenzweerders hadden er vast op gerekend dat de president in hun opzet zou meegaan, maar hij kiest voor zijn geweten en gaat er dwars tegenin, met hulp van Nicolas Marten. Ik denk niet dat George Bush zoveel morele moed zou kunnen opbrengen als deze man. Ha!’
Als inspiratie voor de samenzweerders bedacht Folsom een geheim boek van de Italiaanse machtsfilosoof Niccolò Macchiavelli: ‘Kijk, ieder verhaal over een complot heeft een plausibele theorie nodig, die goed doordacht is. Vijfhonderd jaar geleden schreef Macchiavelli De vorst, het beste boek over macht dat er bestaat, niet voor niets is het de bijbel van veel dictators. Dat boek is pas na Macchiavelli’s dood gepubliceerd, want hij was een voorzichtig man. Jarenlang had hij een hoge functie aan het hof in Florence, tot de familie de Medici hem ontsloeg. Toen heeft hij De vorst geschreven, om te laten zien dat hij alles wist over het verwerven en vasthouden van politieke macht. Voor mijn verhaal heb ik bedacht dat hij daar nog een addencum bij heeft geschreven, dat al die eeuwen verborgen is gebleven, maar dat als handboek heeft gediend voor een groep mensen die daarmee op zeer bloedige wijze de wereldheerschappij nastreven. Daarom gaat mijn boek vooral over macht en machtsmisbruik, en over het feit dat een mens pas echt weet uit welk hout hij gesneden is, als hij zwaar op de proef wordt gesteld.’
Zoals gebruikelijk bij Folsom, krijgt het verhaal van De dag van de samenzwering al snel een tuimelende vaart en een wurgende spanning, die pas eindigt bij de laatste bladzijden. ‘Eerst gaat het dag voor dag, dan uur voor uur en ten slotte is het een kwestie van seconden,’ beaamt hij, met opnieuw zijn kenmerkend brede grijns. ‘Ik breng mijn personages in situaties die op zich bezien misschien vergezocht zijn, maar wel logisch voortvloeien uit het stapsgewijs uitbouwen van de ideeën die ik voor hen heb bedacht. Dan groeien ze vanzelf in de realiteit van de situatie. That’s entertainment! Ik heb voor de structuur en het tempo van mijn verhalen veel geleerd van mijn werk bij de film. Overbodige scènes moet je simpelweg schrappen. Ook moet je geen tijd verliezen met inleidende hoofdstukken, maar meteen voluit in de actie stappen. En vooral niet vertellen wat er gebeurt, maar zorgen dat de lezer dat voelt. Het verhaal moet van de pagina komen en je vastgrijpen! Daar moet je voor zorgen als schrijver, ten koste van alles. Ook al zul je daarvoor veel research moeten doen en je twee of drie jaar moeten begraven in de honderden bladzijden van je boek, tot je helemaal afgestompt raakt en aan niets anders kunt denken. Ha! En dan vragen mensen zich nog af hoe het komt dat zoveel schrijvers aan de drank of de drugs raken!’
Folsom lacht hartelijk, alsof hij zojuist een goede grap heeft verteld. Nee, tijd om Amsterdam te gaan bekijken heeft hij niet, want hij moet verder Europa in, om research te doen voor zijn volgende boek.

Ed van Eeden